Specificaties
| Wat | Data |
|---|---|
| Naam | Uranus |
| Klasse | IJsreus (zie noot hieronder) |
| Planeet nummer | 7 |
| Diameter | 50.724 km |
| Massa | 8,681 × 10²⁵ kg (14,5× aarde) |
| Afstand tot de Zon | 2,87 miljard km / 19,2 AE |
| Omlooptijd | 84 jaar |
| Rotatieperiode | 17u 14m (retrograde) |
| Bekende manen | 28 |
| Grootste maan | Titania |
De gekantelde planeet
Uranus is de zevende planeet vanaf de Zon en de derde in grootte. Het meest bijzondere kenmerk is de extreme askanteling van ongeveer 98° — de planeet draait in feite op zijn zij om de Zon, waardoor elke pool zo’n 42 jaar onafgebroken zonlicht krijgt, gevolgd door 42 jaar duisternis. Bovendien draait hij de andere kant op dan de meeste planeten (retrograde).
Uranus werd in 1781 ontdekt door William Herschel en was de eerste planeet die met een telescoop werd gevonden.
IJsreus — of magma-oceaanreus?
Uranus en Neptunus worden al decennia geclassificeerd als ijsreuzen: een atmosfeer van waterstof/helium boven een enorme mantel van “ijs” (water, ammoniak, methaan) en een rotsachtige kern. Een studie uit 2026 van de University of California zet daar vraagtekens bij.
De onderzoekers wijzen erop dat het drielagenmodel van de ijsreus niet de enige verklaring is voor de eigenschappen van de planeten. Objecten in de Kuipergordel — die vermoedelijk het materiaal bewaren van de plek waar Uranus en Neptunus ontstonden — bestaan vooral uit rots, niet uit ijs. Hun best passende model gaat juist uit van een goed gemengde magma-oceaan met onderin opgeloste waterstof en bovenop een door waterstof gedomineerde schil. Bij hoge druk kan waterstofgas in magma oplossen tot één goed gemengde vloeistof, wat de dichtheid van de planeten kan verklaren zónder een ijsrijk binnenste.
Als dit klopt, kunnen Uranus en Neptunus beter “magma-oceaanreuzen” worden genoemd. Het idee kan ook helpen de binnenkant te verklaren van de vele sub-Neptunus-exoplaneten in de Melkweg.
Bron: Scientists Think Neptune and Uranus May Not Be the Ice Giants We Imagined (Slashdot, via Gizmodo).