Na het grote succes van 2026-04-25 Een bezoek aan Halley Sterrenwacht wilde Aeron ook erg graag naar de volgende lezing die gegeven zou worden.
Dat werd deze lezing van Anne van Weerden (nl): Het opgeblazen heelal. Dit stond op de site:
Anne van Weerden is bestuurslid van de vereniging voor weer- en sterrenkunde Galaxis en ze heeft een bachelorgraad in natuurkunde. Als biograaf van de wis- en sterrenkundige Sir William Rowan Hamilton (1805-1865) is ze gastonderzoeker bij het Mathematisch Instituut van de Universiteit Utrecht, en intussen gepensioneerd zorgt ze als vrijwilliger voor de papieren wiskundebibliotheek.
De oerknaltheorie is een sterke theorie voor het ontstaan van het heelal. Voor de juistheid van deze theorie zijn veel aanwijzingen gevonden, zoals bijvoorbeeld de kosmische achtergrondstraling. Maar helaas heeft de theorie ook een paar nare problemen. In de jaren ‘80 is het inflatiemodel ontstaan om die problemen op te lossen. Het idee was dat het heelal in een heel korte periode heel veel groter werd, van de omvang van een proton tot een grapefruit.
Die korte periode zou 10^-43 seconde geduurd hebben, ofwel 0,0000000000000000000000000000000000000000001s!
Een grapefruit is natuurlijk niet erg groot, zeker niet voor een heelal. Dus het lijkt misschien nog niet ‘ontstellend’ totdat je bedenkt wat eigenlijk 10^-43 seconden is; het ging dus wel erg snel! Deze theorie werd het inflatiemodel genoemd, en het heelal ‘the inflationary universe’, vrij vertaald ‘het opgeblazen heelal’. Dit model loste de belangrijkste problemen van de oerknaltheorie op, maar het gaf zelf helaas weer nieuwe problemen.
In deze presentatie zal alleen de eerste, oorspronkelijke versie van de theorie besproken worden.
Leek me erg duidelijk dat dit Aeron (en mij 🙈) ver boven de pet zou gaan. Maar, Aeron was onverbiddelijk: Ik wil hierheen en ik snap het heus wel.
Tja, dan kun je ervoor kiezen de discussie aan te gaan met zo’n jochie, of je laat het hem zelf ontdekken. Zelf was ik natuurlijk ook gewoon nieuwsgierig naar de lezing en of ik het (genoeg) zou kunnen volgen. Dus, op weer naar Halley Observatory!
De presentatie was gelukkig erg leuk. Er zat veel (ingewikkelde) techniek en wiskunde in, maar Anne slaagde erin om de belangrijke delen van complexe formules en wiskunde in grote slagen toe te lichten zodat je continu een soort gevoel had van wat er eigenlijk stond zonder het daadwerkelijk te begrijpen. Dat was ontzettend prettig. Ze vertelde erg ingewikkelde materie op zo’n manier dat je telkens het gevoel kreeg het toch wel ongeveer te snappen.
Wanneer er erg ingewikkelde of lastige vragen uit de zaal kwamen, dan stond ze overigens wel flink haar mannetje, dat viel me erg op. Ze wist overal alles van, kon zaken ontzettend duiden en telkens toch meer dan ver genoeg de materie in om nieuwsgierigheid uit het publiek concreet in te vullen.
Wat leuk was is hoe ze de reis naar kennis en wetenschap op dit terrein vertelde. Hoe de bekende wetenschappers stappen in deze onderwerpen hebben gezet. Hun vragen, hun aannames, hun fouten en ontwikkelingen. De reis maakte de hele presentatie meer dan boeiend, telkens aangevuld met feitjes, vergelijkingen en uitleg zodat je ineens begon te dagen hoe groot, ingewikkeld of soms gewoon voor de hand liggend sommige stappen en aannames zijn.
Bij alles wat ze vertelde kon ze ook verrassend goed de bijbehorende problemen / uitdagingen bij de wetenschap noemen. Ze liet zien waar op dit moment gaten of potentiële gaten zitten, waar aanvullingen of misschien zelfs andere theorieën mogelijk of nodig zijn. Hiermee liet ze deze wetenschap voor mij veel meer open voelen dan ik tot heden had aangenomen.
Als leek voelt het vaak alsof het allemaal wel een heel eind bekend is en er hier en daar nog puntjes op de i moeten. Maar duidelijk werd dat we heel veel weten en begrijpen, maar dat er ook nog veel meer te weten en te begrijpen is.
Dit werd meteen ook een uitnodiging voor Aeron om te beseffen dat hier nog veel gedaan moet worden en het niet een onderwerp is waar we toch alles al weten.
Zoals je kan zien genoten we er beiden van. De zaal was overigens ook goed gevuld. Het was duidelijk dat er meer dan voldoende interesse voor dit onderwerp was.
Een paar foto’s uit de presentatie (met toestemming van de spreker):
